Sarou / Louzós, de Ramón Caride Ogando

Ramón Caride

Sarou / Louzós

Xerais, Vigo, 184 páxinas, 16,65 €

 

Coñecía, desde había algún tempo, a intención que Ramón Caride atesouraba para publicar un libro como o que agora se dá a coñecer baixo o título de Sarou/Louzós. Un volume no que se compilasen textos en prosa de diversas épocas, mais todos eles cohesionados por un espírito común que, neste caso, domina parte da súa produción global: darlle vida a un monllo de personaxes a viviren historias máis ou menos cotiás, de xinea realista e contemporánea, marcadas sempre polas vivencias máis ou menos extremas onde a violencia e mais a traxedia chega a tocarse coas mans.

     O libro, así pois, estrutúrase en tres partes. “Sarou”, a primeira, é na realidade unha novela curta de evidente filiación coa denominada narrativa negra e que resultara galardoada co premio Café Dublín de Vigo, a finais dos anos noventa. Nela agroma un mundo, constrinxido tanto por unha ríxida redución temporal como por unha estrutura contapuntística, dotado dun ritmo narrativo vertixinoso onde os conceptos de vinganza, a
práctica omnímoda do poder, a presenza dun mundo rexido pola violencia ou a constante
alusión á morte, responden ás esixencias do retrato dunha sociedade ben pouco compracente consigo mesma, simbolizada nese espazo que lle outorga o primeiro título ao libro, isto é, Sarou: un fondo de ría, un azougue do espello ou un vidro opaco, transubstanciado nunha vila de beiramar onde se cadra semella que nada pasa, malia que “a vida e as paixóns, a morte e as angurias, bolen por debaixo da codia das aparencias”.

      A segunda parte do volume titulada “Sarou-Louzós (N-541)”, pola súa parte, perfílase como esa precisa transición entre dous universos –costeiro e do interior- e constrúese mercé catro relatos breves nos que o pasado sempre se revive, coa vinganza ou a morte como asuntos recorrentes, á marxe dun tratamento da sexualidade da muller ao meu ver moi periclitado. Estas páxinas anteceden as que integran “Louzós”: unha terra que se configura coa “dureza de espello”, rexida por unha violencia denominada “horizontal” onde, con todo, ás veces chega a escintilar a rebeldía, non sei se a xustiza. Velaquí, así pois, historias de ficción que arreguizan o corpo porque se asoman ao abismo das vidas derramadas e esfareladas; arreguizan pois pois un pensa que, de non seren certas, ben pouco lles faltaría para selo.
Caride, por último, sabe dotar de vivacidade ás personaxes que recrea, transmite verosemellanza nos máis dos casos porque, ao meu ver, intúe a validez dunha ollada case xornalística que aplica a personaxes e situacións. Ademais domina con excelencia o recurso á oralidade e exhibe unha apreciable variedade de perspectivas e estruturas narrativas. Sen dúbida o mellor que se pode dicir desta entrega é que o tempo non pode con estas prosas nin lles fai perder actualidade.

Esta recensión, baixo o título de “Mundos poucos compracentes” publicouse nas páxinas do suplemento “Culturas” de La Voz de Galicia, o 24 de novembro de 2012.