O gardián invisible, de Dolores Redondo

Dolores Redondo Meira

O gardián invisible (tradución de Héctor Cajaraville)

Edicións Xerais, Vigo, 2012, 456 páxinas, 21,50 €

 

Inserido nese universo xenérico que se pode denominar novela negra ou thriller policial e impulsado por un lanzamento editorial desde este pasado martes en máis de trece linguas, no que non falta o galego mercé á acaída tradución de Héctor Cajaraville e a Edicións Xerais, O gardián invisible resulta unha proposta literaria que, malia as case cincocentas páxinas que atesoura, flúe axilmente en virtude do acaído ritmo que amosa.

            Mais non é todo ritmo narrativo, por veces vertixinoso, en ocasións amansado nun relanzo preciso: Redondo convida a gorentar, a quen se achegue ás súas páxinas, como se chega á resolución de varios conflitos que, dalgún xeito, se formulan coma se a primeira cereixa que se tira dunha cesta fose enguedellando á que vén despois e así sucesivamente. E esa primeira cereixa é a máis saborosa e sorprendente pois conduce con naturalidade á dinámica e ás estratexias resolutivas dun crime, o chamado do “basajaun” –un homínido enorme propio da mitoloxía vasco-navarra, protector da vida do bosque-, que parte do asasinato dunha adolescente, cuxo cadáver se atopa nunha fraga cos zapatos da vítima ao seu carón e un “txatxingorri”, unha sorte de pastel, enriba da pube, ambos os dous elementos contemplados como sinais enigmáticos da autoría dese crime. Este é o escenario no que cobra especial protagonismo, a carón doutros personaxes sempre singularizados, unha investigadora chamada Amaia Salazar,  pertencente á Policía Foral, quen deste xeito retomará o contacto co seu lugar natal, o val do Baztan, concretamente na vila de Elizondo, un espazo que se proxecta con forza e singularidade en todos os recantos da novela e que  se suca dolorosamente en tantas ocasións no pasado e no presente, mais que sempre se abraza. É aí onde Amaia destinará os seus esforzos profesionais, de mans dadas con esoutra faceta do seu día a día persoal, salferido con problemas cotiáns, algúns consecuencia dese reencontro tanto cos territorios  da infancia, non sempre de rostro amable, como cunha contorna familiar máis problemática e tensa do que se  podería agardar,  provocándose así un suxestivo cara a cara coas pantasmas do pasado.

            Nesta conxuntura, neste camiño é por onde discorre unha narración solvente na que salienta, non teño dúbida, a inexcusable forza que repousa no rexistro descritivo e mais o apreciable traballo de documentación –ás páxinas centradas, por exemplo, na análise forense calíbranse maxistralmente ou o afán desmitificador das series televisivas centradas no “criminal” son ben significativas-, no que ademais destaca unha ollada ás tradicións culturais vasco-navarras dalgún xeito parellas tamén ás galegas e á antropoloxía en xeral, sen dar as costas á presenza que suxire a criminalística ou á propia psicoloxía nunha novela deste xorne. Se algo embaza minimamente o volume talvez serían certos diálogos un tanto renxentes ou certa recorrencia aos planos oníricos que, porén, darían moito xogo nunha versión cinematográfica da mesma, creo que xa en marcha.

            Convido a achegarse a este O gardián invisible, tanto a quen guste do xénero como a quen non: é unha novela, primeira dunha triloxía, con garantías e que non defrauda.

Esta recensión publicouse nas páxinas do suplemento “Culturas” de La Voz de Galicia, o 19 de xaneiro de 2013, baixo o título de “E no principio era o val do Baztan”.