Caderno da crítica

Literatura galega: de todo un pouco; ás veces tamén opinións. Blogue de Ramón Nicolás

Thamizhachi Thangapandian: “A lingua como raíz para levantar a voz contra a hexemonía”

Pouco antes de que se celebrase a  primeira das actividades que a escritora Tamizhachi Thangapandian protagonizará estes días no noso país mantiven este diálogo coa autora támil para o “Caderno da crítica”. A miña gratitude á escritora pola atención que lle dispensou a este blog e mais a María Reimóndez por exercer como intérprete e por todas as facilidades  prestadas.

– Que feito, se o houbo, a conduciu a publicar o seu primeiro libro en 2004?
– Non hai ningún acontecemento en particular que me levase a escribir, nin tampouco a publicar. Eu nacín nunha familia na que tanto meu pai coma miña nai gozaron de estudos superiores e educáronme dentro do “racionalismo”: un movemento que se dá dentro do espectro do nacionalismo en Támil Nadu e  que vai en contra daqueles inspirados só na relixión. Miña nai era mestra e eu non experimentei ningunha presión en canto á educación, nin no que se referiu á dedicación á escrita. Medrei rodeada de libros e foi, sobre todo,  meu pai quen me familiarizou coa literatura antiga e clásica de Támil Nadu. Deste xeito natural comecei a escribir.
Con todo hai un aspecto que quero salientar e que se deu no período que veu despois da graduación, no período universitario cando remato o College: aí abríuseme unha nova visión do mundo e comecei a gozar dunha ollada distinta da literatura:  comecei a cuestionar o cánon literario da lingua inglesa como o mellor e o máis importante, comecei a decatarme de que tiña ser a miña propia lingua, a miña propia literatura a que tiña que ser a miña referencia. Aí foi cando entendo que cheguei á miña madureza.

– Ao fío disto, vostede sempre escribe en támil. Sinxelamente porque é a súa lingua ou tamén hai outras razóns?
– Todo se insire  nun contexto máis complexo. Á hora de escribir aflora unha cuestión que non é individual: é política. Á hora de escoller a lingua támil fágoo porque quero poñer en cuestión a hexemonía das linguas dominantes, en particular a do inglés, e por iso todo o que se refire á miña escrita creativa se vehiculiza en támil. Certo é que escribo tamén en inglés crítica literaria ou investigación, e son profesora de inglés, alén que o meu doutoramento se fixo nesta lingua, pero o feito de escribir en támil ten o obxectivo de enviar unha mensaxe ao mundo sobre a lingua como raíz. Eu escribo, ademais, nun dialecto rexional: o karisal; eu veño da “terra negra”, de terreos ermos e áridos, e uso conscientemente palabras deste dialecto, e estou orgullosa de facelo porque proveño dunha familia agrícola. A miña lingua ten unha antigüidade de tres mil anos, cultívase como lingua literaria e estou moi orgullosa de escribir neste idioma. Escribir en támil é unha declaración política.

– A lingua, pois, é un motivo de reflexión na súa obra poética?
– Cómpre entender a escrita en támil nun contexto amplo. Eu escribo, como dixen, nun dialecto rexional do propio támil: somos sesenta millóns de falantes e a lingua ten moitas variantes. Os dialectos están determinados pola existencia de diversas comunidades e polos hábitos consuetudinarios e, daquela, eu escribo no dialecto específico da miña terra: o karisal, como dixen. Doulle un exemplo: nun dos meus libros fago referencia a uns  pendentes longos, e esa palabra só existe no meu dialecto, isto é, calquera persoa que o lea sabe que só existe na miña lingua; usei ese termo polos  pendentes que empregaba a miña avoa, comparándoos co péndulo dun reloxo para reconstruír a imaxe de como a miña avoa ía e viña a través da miña memoria.  Para min é moi importante usar este dialecto porque aí está a historia, os proverbios, está todo.
O támil escrito e o oral son linguas distintas, e dentro da literatura támil hai escritoras e escritores que escriben nunha lingua “culta” e outros e outras nunha lingua “popular”, que é a lingua oral, o que a xente fala e entende. Noutro poema que escribín falo dunha árbore que só crece na zona da que eu son e o poema céntrase en como a cortiza desa árbore se usa para facer o xugo dos bois porque ten propiedades medicinais e non fai tanto dano no pescozo do animal; eu comparo iso co “tali”, un colar que é o símbolo do matrimonio. Do tali dise popularmente que se leva pero que non pesa, que non manca, e eu  uso esta imaxe para subverter ese dito: en efecto é o símbolo do matrimonio para as mulleres mais si pode mancar. Quen non coñeza esa árbore non entenderá o poema, claro é; tamén menciono deusas na miña obra, que teñen carácter local e que veñen da cultura tribal, como maneira de cuestionar a narrativa oficial do hinduísmo. É difícil ás veces chegar ao fondo disto, mesmo para xente que le a miña poesía, se non se vive nesta zona.

– Ao que puiden acceder á súa obra poética, traducida nunha escolma por María Reimóndez para esta visita, percibo que lle presta unha especial atención a motivos como a violencia, a que se exerce contra as mulleres e a derivada de contextos bélicos. É unha necesidade para vostede dar voz a estes motivos?
-Para min é moi importante falar da situación de Sri Lanka, hai un vínculo aí que entendo como un cordón umbilical. O támil ten o mesmo valor para eles e compartimos unha historia antiga común e fronte ao que se afirma de que o pobo támil en Sri Lanka é unha minoría, ou son emigrantes, non é certo.
Está demostrado que despois do éxodo xudeu o segundo éxodo máis grande da historia é o representado polos dos támiles de Sri Lanka. Hai un vínculo emocional o que eu sinto cara a esta comunidade.
Eu tiven oportunidade de ler poemas de mulleres guerreiras támiles que loitaron na guerra de Sri Lanka e que foron escritos na fronte de guerra xusto antes do masacre final que houbo entre o goberno e os “rebeldes” támiles. Elixo falar do sufrimento destas mulleres e aínda así eu síntome mal por seguir coa miña rutina mentres elas padecen. Eu teño un poema no que afirmo que chovía, que estaba enchoupada, que tiña a regra e que non podía cambiarme nin secarme; nel continúo expresando que se eu non era quen de soportar esa incomodidade como serían as condicións que tiñan que soportar -sempre- as mulleres en Sri Lanka, sobre as que cae a choiva igual e que non teñan nada para gorecerse, nin para a súa hixiene. Síntome moi perturbada por ese conflito e quixen escribir eses poemas para que o mundo o soubese e para contrapoñer ese relato co discurso gobernamental, centrado en teimar que se trata dun conflito interno, cando na realidade é un xenocidio no que as mulleres son sempre as máis afectadas.

      Algunhas persoas ou críticos falan da miña poesía como propagandística pero ese non é o meu obxectivo, nela expreso a sensación de culpabilidade e eu non podo ser unha espectadora silente…, algún momento tamén pensei que os poemas non tiñan nin mesmo importancia, pero sentía a necesidade de escribilos.

Manexa tamén outros motivos: a reflexión sobre a culpa, o devezo pola liberdade, a soidade…: escollas conscientes ou opcións espontáneas no momento de escribir?
– Non é espontáneo, quitando algunhas cuestións de tipo político. Cando quero escribir descoñezo sobre que o vou facer. Non creo que se poida escribir desde ideas preconcebidas…, iso é facer poemas e non crear poemas. Aínda así ten que haber sempre algo que o desencadee, algo que me perturbe ou incomode aínda que ás veces non sexa de forma consciente. A xente pregúntame porque non escribín poema ningún sobre a tsunami…, éo porque non é algo consciente senón intuitivo.

-Vostede tamén exerce a crítica, como é a crítica no mundo literario támil?
-Eu estou máis familiarizada coa crítica académica en lingua inglesa, porque é o meu campo de traballo. Pero a crítica en támil móvese en revistas literarias e ten unha vida moi saudable, mentres que nos medios xeneralistas case non aparece.
No campo académico estou interesada na crítica postmoderna e postcolonial, da primeira interésame Jacques Derrida pois, para min, a partir da teoría da deconstrucción creouse un espazo para a lectura máis amplo e cunha polifonía de voces; na postcolonial Spivak e Edward Said, que foron os primeiros que se contrapuxeron ao discurso orientalista, algo que para o meu contexto é moi importante. Tamén en támil hai un texto moi antigo sobre literatura e dramática que é a referencia para a crítica.

Que expectativas deposita nesta visita organizada por Implicadas?
– A expectativa é medrar. Penso que vai ampliar o meu coñecemento e abrirme os ollos. O mellor que pode facer un artista para medrar é coñecer persoas, non só do mundo intelectual, e abrirse a outras culturas. Desta visita, sobre todo, intéresame desta visita que se centra no tema das mulleres e na relevancia que presentan a lingua e a cultura propias, que é un tema que me interesa moito, que me resulta moi próximo. Creo que a relación entre Galicia e Támil Nadu, entre o galego e o támil é importante porque ambas as dúas culturas están a levantar a súa voz contra a hexemonía.

Advertisements

Páxinas

Categorías

Arquivo

%d bloggers like this: