Caderno da crítica

Literatura galega: de todo un pouco; ás veces tamén opinións. Blogue de Ramón Nicolás

Adianto editorial: “Ethan Frome”, de Edith Wharton

Por cortesía as Irmás Cartoné Caderno da crítica ofrece un adianto de Ethan Frome, da autora estadounidense Edith Wharton en tradución a cargo de Celia Recarey. Trátase, segundo fontes da editorial, “dunha novela curta protagonizada por un granxeiro de Nova Inglaterra que, tras abandonar os seus estudos de enxeñería para facerse cargo dos seus pais e dunhas improdutivas terras, acaba casando para ter que coidar tamén da súa enfermiza muller, Zeena. Será a chegada de Mattie, prima de Zeena, o que espertará en Ethan novos sentimentos e cobizas, e precipitará tráxicos acontecementos que cambiarán a súa vida para sempre”. Ethan Frome publicouse por vez primeira en 1911.

Introdución

    Fun sabendo a historia pouco a pouco, por varias persoas e, como adoita suceder nestes casos, de cada vez era unha historia diferente.
Se un coñece Starkfield, Massachusetts, coñece a oficina de correos. Se un coñece a oficina de correos, ten que ter visto a Ethan Frome conducir até alí, deixar caer as rédeas do seu faco alazán e cruzar cos pés a rastro o pavimento de ladrillo até a columnata branca; e tense que ter preguntado quen era.
Foi alí, hai uns anos, onde o vin por primeira vez; e a visión deixoume impresionado. Era, mesmo daquela, a figura máis impactante de Starkfield, aínda que xa non era máis que unha ruína de home. Non era tanto a súa altura a que o facía destacar, pois os «nativos» distinguíanse facilmente pola súa lanzal lonxitude da máis rexa caste foránea, como o seu poderoso e despreocupado aspecto, a pesar dunha coxén que lle coutaba cada paso como o tirón dunha cadea. Había algo sombrío e inabordable no seu rostro, e estaba tan ríxido e tiña o cabelo tan canoso que o tomei por un vello e me sorprendeu saber que non tiña máis que cincuenta e dous anos. Isto sóubeno por Harmon Gow, que conducira a dilixencia de Bettsbridge a Starkfield nos tempos de antes do tranvía e coñecía a crónica de todas as familias da súa liña.
—Quedoulle así des que tivo o accidente; e diso fará vinte e catro anos este mes de febreiro que vén —deixou caer Harmon entre evocadoras pausas.

Fora o «accidente» —segundo souben polo mesmo informador— o que, ademais de debuxar a fenda vermella que atravesaba a testa de Ethan Frome, lle acurtara e deformara o lado dereito até tal punto que lle custaba un visible esforzo dar aqueles poucos pasos desde o seu coche até o portelo da oficina de correos. Adoitaba vir desde a súa granxa a diario, arredor do mediodía, e como esa tamén era a miña hora de ir buscar o correo, a miúdo pasaba por onda el no soportal ou me detiña ao seu lado mentres agardaba polos movementos da man distribuidora trala reixa. Reparei en que, aínda que acudía con tanta puntualidade, raras veces recibía máis que un exemplar do Bettsbridge Eagle, que metía sen unha ollada no peto dado de si. De cando en vez, porén, o funcionario de correos entregáballe un sobre dirixido á Sra. Zenobia —ou á Sra. Zeena— Frome no que, polo regular, constaba conspicuamente, na esquina superior esquerda, o enderezo dalgún fabricante de medicamentos patentados e mais o nome do produto concreto. Estes documentos tamén os metía o meu veciño no peto sen miralos, como se estivese demasiado afeito a eles para preguntarse polo seu número e variedade, e logo afastábase dirixíndolle un calado aceno ao funcionario.
En Starkfield coñecíao todo o mundo, e todos lle ofrecían un saúdo en consonancia co seu xesto grave, pero respectaban a súa taciturnidade e só en raras ocasións algún dos máis vellos do lugar o paraba para botar unha parrafada. Cando isto sucedía, el escoitaba en silencio, cos ollos azuis fixos no rostro do orador, e respondía cun ton tan baixo que as súas palabras nunca me chegaban; despois subía todo teso ao seu coche, collía as bridas na man esquerda e arredábase amodo camiño da súa granxa.
—Foi un accidente moi grave? —pregunteille a Harmon mentres contemplaba como a figura de Frome se retiraba e pensaba no gallarda que a súa esvelta cabeza, con aquela cabeleira loira, debera repousar sobre os fortes ombros antes de acabaren deformados.
—Do peoriño —afirmou o meu informador—. Máis que suficiente para matar os máis dos homes. Pero os Frome sonlle duros. Ethan seguramente ha chegar aos cen anos.
—Santo Deus! —exclamei. Naquel momento, Ethan Frome, tras gabear até o seu asento, inclinárase para comprobar o asegurada que ía unha caixa de madeira (tamén coa etiqueta dun boticario) que colocara na parte de atrás do coche, e vinlle a cara co aspecto que probablemente tiña cando cría estar só—. Chegar a cen anos ese home? Pero se xa agora parece morto e enterrado!
Harmon sacou un bloque de tabaco do peto, cortou un anaco e meteuno na bolsa de coiro da súa meixela.
—Supoño que leva invernos de máis en Starkfield. Os listos marchan case todos.
—E el por que non marchou?
—Alguén tiña que quedar para coidar da súa xente. Non había máis que Ethan. Primeiro foi o pai, despois a nai, e despois a muller.
—E despois o accidente?
Harmon contivo un riso sardónico.
—Así é. Entón tivo que quedar.
—Xa vexo. E desde entón alguén tivo que coidar del?
Harmon pasou o tabaco para a outra meixela, pensativo.
—Oh, canto a iso, paréceme que segue a ser Ethan o que se ocupa dos coidados.
Aínda que Harmon Gow desenvolveu o conto até onde o seu alcance mental e moral llo permitiu, había baleiros perceptibles sos seus datos, e eu tiña a sensación de que o significado profundo da historia residía neses baleiros. Mais unha frase ficou na miña memoria e serviu de núcleo arredor do cal fun agrupando as miñas posteriores inferencias: «Supoño que leva invernos de máis en Starkfield».
Antes de que o meu tempo alí acabase, cheguei a saber o que quería dicir aquilo. Con todo, eu chegara na dexenerada época do tranvía, a bicicleta e a entrega a domicilio, cando a comunicación entre as espalladas aldeas da montaña era fácil, e as vilas máis grandes dos vales, como Bettsbridge e Shadd’s Falls, tiñan librarías, teatros e clubs sociais aos que a mocidade montañesa podía baixar para recrearse. Pero cando o inverno se botaba enriba de Starkfield e a aldea quedaba cuberta por unha manta de neve perpetuamente renovada desde os pálidos ceos, comecei a ver o que debía ser alí a vida —ou máis ben a falta dela— cando Ethan Frome era novo.

Advertisements

Páxinas

Categorías

Arquivo

%d bloggers like this: