Corredoira, de Robert Macfarlane, Stanley Donwood e Dan Richards

Robert Macfarlane, Stanley DonwoodDan Richards

Corredoira (tradución de Xesús Fraga)

Faktoría K, Pontevedra, 56 páxinas, 10 €

 

“Camiños montesíos, bravíos, camiños para o gando e as xentes, congostras e canicouvas, carreiros e carrieiras, corgos e corgas, córragos, calellas e canellas, corripas, quenllas e canicostas, regos areentos, esgrevios, lamacentos e albeiros, serventías, pasaxes e pasos, vereas, vieiros, esparas; e tamén: camiños de medos e perigos, camiños de cadaleitos, de cadáveres e mais de fantasmas”. Así conclúe o primeiro fragmento de Corredoira: esta atractiva e segunda publicación da serie Vitamina K, de Faktoría K, que gozou dun antecedente igualmente salientable como foi A Torre, de Antonio Sandoval.

Esa enumeración devandita das diversas denominacións dos camiños rurais -traballo espléndido a cargo de Xesús Fraga que exhibe aquí un exercicio formidable de tradución- esencializa a tonalidade da publicación na que  Macfarlane e Richards -Donwood a través das imaxes-, se abeiran, a través dunha prosa estilizada, suxestiva e por veces poética, á crónica daquelas  experiencias que lles suscitan a descuberta das corredoiras, eses camiños dos carros, nunha proposta situada a medio camiño entre o libro de viaxes, a crónica e o ensaio.

MacFarlane recorre, así, á memoria para darlle forma á experiencia de dúas viaxes. A primeira é a que fixo con Roger Deakin e segue as pistas dunha corredoira sobre a escribiu Geoffrey Household na novela Rogue Male (1939) para visitar o territorio de Dorset, no sur de Inglaterra. O segundo percorrido é o que realizou acompañado polo escritor Richards e o artista Donwood, responsable das extraordinarias ilustracións que se acompañan nesta edición, erixindo un xogo metaliterario na medida que todo comezou, dalgún xeito, por unha novela que se achega a un lugar concreto e todo conclúe coa visita ao mesmo lugar e a elaboración doutro libro diferente.

Hai toda unha teoría da paisaxe contida neste Corredoira. Un libro, dalgún xeito, moi oteriano, con elementos que recordan ás Pelerinaxes da nosa tradición literaria máis brillante como foi a da Xeración Nós pois as sensacións, a as historias e vivencias que aquí se recollen son, poden ser, tan parellas ás galegas que por veces non percibimos as diferenzas.  Unha proposta sobre camiños que cruzan lugares pero que, dalgún xeito, atravesan as persoas que pasan por eles, como se sinala no libro; camiños que conectan “un lugar con outro”, unha persoa con outras persoas”. Ese vibración permanente que cruza estas páxinas e que apunta á conexión e á proximidade é algo que cómpre salientar, ao meu ver, para sentir, sempre, “como se a historia se repregase sobre si mesma”, mais en todos os sentidos: particular e colectivamente, mesmo identitariamente. Un libro, en fin, telúrico, moi novoneyriano tamén, e operativo para “desprenderse do mundo”, cando menos ao longo da súa lectura, e pensar en volver andar por unha corredoira.