Silencio, de Agustín Agra

Agustín Agra

Silencio

Galaxia, Vigo, 144 páxinas, 14,75 €, 2020

Había, en efecto, cinco anos desde que Agustín Agra publicou o seu último libro –Cor animal– e chega arestora un conxunto de relatos dispostos baixo o título de Silencio.

Gocei lendo estes relatos. Unha proposta que, se se quere, tamén podería clasificarse como unha novela porque nela paira unha intención global que, dentro da variedade de estruturas e perspectivas narrativas usadas, abraza unha argumentación unitaria e sólida constituíndo un recoñecemento e unha homenaxe á ciencia e ao que esta significou e significa nas nosas vidas. Un texto orientado tamén coa vontade de combater, sen esquecer que é ficción, o máis escuro que a propia condición humana -o fanatismo relixioso, por exemplo, ou as supersticións- foi ofrecendo ao longo da historia, isto é, velaquí unha proposta que quere quebrar o silencio ao que recoñecidas persoas, e outras non tanto, case anónimas, fixeron a prol dos avances científicos; mais tamén ese silencio que no célebre cartel icónico Darwin solicita para darlle voz “á ciencia e á razón”.

Agra idea, así pois, un monllo de situacións, tramas e personaxes que aparecen vinculados pola fe que exhiben no cultivo do respecto á natureza e no avance que as investigacións científicas proxectan para a humanidade. Faino da man de personaxes que directa ou indirectamente reclaman a vixencia e relevancia do seu traballo cara á actualidade. Agás, talvez, os relatos que comezan e pechan o libro onde hai unha perspectiva de filiación máis confesional e persoal: un relato sobre unha investigadora e fotógrafa na tundra e outro no que se exploran claves ficcionais en función duns marcos familiares, todos -mesmo estes citados- van da man da revindicación, en etapas históricas distintas, de científicos renancentistas como Newton, Copérnico, Tycho Brahe ou Kepler, do químico Lavoisier, dos xeólogos, Charles Lyell e George Cuvier, e doutras figuras que, ao perfilar Agra un lector, unha lectora activa e interviniente por fortuna, onde destaca, paréceme, o agarimo depositado na figura de Von Humboldt, ao que parece o xermolo do propio libro, que se apropia do relato que conclúe o volume e onde se explicas, precisamente, as razóns de desistir de facer unha novela sobre o polímata alemán.

Nun dos relatos que máis me gustaron, “Impostura”, centrado no científico Lavoiser articula unha visión moi interesante a raíz da pregunta de cal sería o soño daquel para derivar na procura da imaxinación a procura do goce estético no que se escribe. Algo que, abofé, Agra volve conseguir.