Cráter, de Olga Novo

Olga Novo

Cráter

Faktoría K, Pontevedra, 216 páxinas, 15 €, 2022

Hai algo máis de dez anos escribía sobre Cráter neste mesmo blog. Un decenio despois aparece unha nova edición deste libro na colección Tambo de Faktoría K que dirixe o escritor Luís Rei e un alégrase moito porque este é un libro extraordinario que non perde, máis ben ao contrario, nin forza nin fondura co paso do tempo. Aínda máis: segue dicindo cousas fascinantes coa sinxeleza e naturalidade máis absolutas.

Este Cráter Novo, corrixido e aumentado, con ilustracións de Pilar Cancio, prelúdiase cun texto explicativo da autora, conserva as palabras iniciais de Carmen Blanco e incorpora un intenso poema inédito -“A matanza dos porcos e a pequena Pitia”- que nos fala da “tribo en transo”, da memoria e da experiencia, da vida e da morte.

Recomendo ler, ou reler, este enorme libro de Olga Novo respecto do que deixo abaixo a miña lectura feita hai anos e que, minimamente retocada, subscribo hoxe enteiramente.

Para falar deste Cráter de Olga Novo poderíase comezar cun exercicio sinxelo pero revelador como sería o de realizar unha antoloxía dos seus versos e penduralos en post-it para cubrir algunha parede libre segundo os gustos de cadaquén. Algúns dos meus serían, entre moitos outros: “o calcio da linguaxe / aliméntame os ósos”; “bisneta que fala co sílex da madrugada”; “poñendo a lingua no punto exacto que manda a madre fonética”, “Vilarmao Vilarmao a rentes de ningún santo patrón na puta diocese da nada”; “metade flor de cerdeira / memoria cortada pola metade”, “falo co reverso do padal / a esencia da linguaxe”…,  e as razóns destas eleccións non sei ben en que alicerzalas, pero así é.

     Para falar deste Cráter de Olga Novo poderíase comezar aludindo ao concepto de impacto, pois hai moito disto na súa disposición e obxectivos, mais tamén cumpriría apuntar ao acaído da estrutura cuadripartita pola que se optou: “Cinsas”, o primeiro bloque, revela un testemuño dolorido, mais resistente e esperanzado contra a extinción das lembranzas, contra a ausencia e as ausencias. Declaracións de amor, talvez, polas orixes e por quen as simboliza -a nena, a nai, o pai, a bisavoa, o irmán, isto é, a estirpe: ese sistema linfático compartido-; polos espazos vivos na recordación que se “descalcifican” e nos que a fronteira entre a vida e a morte é case intanxible de maneira que logo de proxectalos no presente, na escrita, volven adquirir vida; “Pedra”, o segundo apartado, aséntase nos ecos dun pasado inmemorial e partillado;  “Lava”, procura reflectir a instantaneidade de todo o que acadou e tocou e, por fin, “Rocha”, que retorna, se é que algún día a autora saíu dela, á exaltación da linguaxe erótica.

    Para falar deste Cráter de Olga Novo poderíase comezar sinalando o universo telúrico que agora se comparte, o ímpeto libertario que o domina a súa escrita, o esforzo por construír un manual que se converte nunha orografía, honesta e intensa, de si mesma e da tribo: do máis substancial no que acredita.

      Para falar deste Cráter de Olga Novo poderíase comezar referíndose a esa deusa campesiña que vai marcando os ritmos, revelada en oráculo, que nos advirte e informa; que chega a sentir como esa nena rara, que por veces ninguén entende, esa nena visionaria é quen bole nos reinos do “mecanismo da delicadeza”.

     Para falar deste Cráter de Olga Novo cumpriría se referir ás presenzas de Novoneyra, de Claudio Rodríguez Fer, de Carmen Blanco -quen prologa o volume-, de Emily Dickinson, da propia Rosalía de Castro, de Rilke e Gamoneda, de Luz Pozo e dun longo etcétera, pero talvez non sexa preciso pois este comentario vai longo de máis e con el só quería convidar á lectura dun libro indispensable na poesía galega de hoxe. Toda unha regalía poder ler a Olga Novo.